ISO 9001:2015

Bildiğimiz gibi dünya çapında yaşam şartlarının sürekli değişim içinde olması her alanda sektörü etkilemekte, dolayısı ile kuruluşlar sundukları ürün ve hizmet kalitesini korumakta ve dünya çapında kabul görür bir kalitede tutmakta sorun yaşamaktadırlar. Bu noktada devreye giren ve koyduğu kalıplar, sınırlamalar, şartlar ile kuruluşların belli bir kaliteyi korumasına olanak sağlayan ISO 9001 Standardı, bütün bu değişimlere ayak uydurmak amacı ile belirli aralıklarla değişime gitmek zorundandır. Henüz taslak aşamasında olup ISO 9001’in revize edilmiş son hali olan ISO 9001:2015, ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi revizyonundan sonra yapılmış ilk revizyon olup ISO 9001:2000’den beri gidilmiş en köklü değişim olacaktır.

Halen farklılaştırılacak noktalar üzerinde çalışılmakta olan yeni versiyon (ISO 9001:2015) teknoloji, iş çeşitliliği, uluslararası ticaret gibi noktalarda büyük değişimleri hedeflerken, servis sektörünün gelişmesi ve kalite yöneticimi; kalite yönetimini bütün iş alanlarının yönetim sistemi ile uyumlu hale girmek; şirketlerin çeşitli ISO serilerine adapte olmasını kolaylaştırmak; Standartları basitleştirilmesine ve anlaşılır olmasına yardımcı olmak ve uygulanmalarını kolaylaştırarak mecburi olarak kabul görmelerini kolay bir hale sokmak gibi noktaları hedef alır.

Yenilenme aşamasının bir diğer amacı da yönetim aşamasının tekrarlanması daha basit bir başarı kalıbı uygulamasına odaklanmak ve daha geniş alandaki işletmeler için uygulanabilir hale getirilmiş etkin bir yöntem bulmaktır. Önümüzdeki uzun yıllar boyunca uygulanabilecek sağlam bir standart grubu yaratarak bu revizyonu uzun ömürlü ve sürekli değişim halinde olan iş dünyasında iş görür hale getirmek amaçlanmıştır.
ISO 9001:2015 standardının draft hali şu maddelerden oluşmaktadır.

1. Amaç

2. Atıf ve Referanslar

3. Terimler ve Açıklamalar

4. Organizasyonun Bağlamı

5. Liderlik

6. Planlama

7. Destek

8. Operasyonel Planlama ve Kontrol

9. Performans Değerlendirme

10. Sürekli İyileştirme

Bu 10 madde tüm yönetim sistemlerine temel oluşturacak, diğer yönetim sistemleri ile uyumlu olacak şekilde ve alt maddelerinin de bir birleri ile uyumlu olmasını sağlaması açısından geliştirilmiş olup ANNEX SL adını almıştır. Annex SL’in amacı ise Yönetim Sistemlerinin ortak dili olmaktır.

Şimdi de değişimi hedeflenen noktalara bir göz atalım:

Eski standartta 8 olan bölümlerin sayısını performans yönetimi değerlendirmesi ile ilgili eklentiler yaparak 10’a çıkarmak ve gelecekte farklı standartlar arasında uyum sağlamak. (Yukarıda Annex SL’den bahsettiğimiz şekilde)
Eski ‘’düzeltme ve koruma’’ odaklı yöntemden uzaklaşarak daha risk yönetimi bazlı bir modeli esas almak. Bu konuda her ne kadarı örnek alınabilir olduğu şu an için kestirilebilir olduğu bilinmemekle birlikte ISO’nun ISO 31000:2009 Risk yönetimi standardında belirtilen ölçütler alınabilir. Yani ISO 9001:2015 İçerisinde de kurum veya kuruluş ile ilgili Risk değerlendirmelerin yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Risk değerlendirme ile ilgili yazımıza ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Standardında Risk Yönetimi makalemizden ulaşabilirsiniz.
Sürekliliği esas alarak organizasyon içeriğini ele alarak daha geniş ölçüm, planlama, uygulama alanı sunan bir sistem geliştirmek.
Dokümanlardan ve kayıtlardan uzaklaşıp ‘’doküman bilgisine’’ geçiş yapmak. Bu yöntem elektronik doküman ve doküman kontrol yaklaşımları açısından daha kabul görür olabilir. Buna rağmen bu yeni maddede kullanılan üslubun eskisinde olduğu gibi prosedürleri mecburi kılıcı olmadığı tartışmaları da meydana gelmiştir.

‘Ürün’ kelimesini ‘Mal ve Hizmetler’ şeklinde değiştirilmesi ve ISO 9001:2008 standardını yeni versiyon için yedi prensip halinde toparlamak gibi farklı değişikliklere gidilmesi de beklenmektedir. Ama esas değişim, zaten kaliteli yönetim sisteminin bir parçası olan 5 numaralı prensibi (Yönetim sistemine yaklaşım prensibi) devre dışı bırakmaktır.

Peki ISO 9001:2015 versiyonunun sizin işletmenize etkisi ne olacak?

Yukarıda sıraladığımız konular yeni versiyon olan ISO 9001:2015 için sonuca bağlanana kadar ISO 9001 standardı belgesi almak isteyen tüm yeni kurum ve kuruluşların şu an geçerliliğini korumakta olan ISO 9001:2008 Belgesine sahip olmaları gerekmektedir ve bu belgenin geçerlilik süresi normal süreyi kapsayacaktır ancak bu tarihten sonra tekrar sertifika sahibi olmak isteyenler etkilenecektir. Yeni versiyon kabul edildiği sırada sertifika süresi dolmak üzere olan kurum ve kuruluşlar yeni sertifikalarını alma süreçlerini hızlandırmayı tercih edebilirler.